Văn khấn dọn bàn thờ (hay văn khấn bao sái) là bài khấn xin phép thần linh và gia tiên trước khi lau dọn, tỉa chân nhang bàn thờ vào dịp cuối năm. Đây là nghi thức tâm linh giúp gia chủ tẩy trần không gian thờ cúng, chuẩn bị đón năm mới bình an.
Theo quan niệm dân gian, bát hương là “ngôi nhà” của thần linh – động chạm không xin phép đồng nghĩa với kinh động, tán lộc. Nghi thức bao sái bàn thờ cần 2 bài văn khấn: bài xin bao sái (đọc trước khi dọn) và bài an vị (đọc sau khi dọn xong). Mâm lễ cúng bao sái gồm 3 phần chính: lễ mặn (xôi, thịt luộc), lễ ngọt (trái cây, bánh kẹo) và lễ cúng (hương, hoa, rượu, nước) – nguyên tắc “Tùy tiền biện lễ, cốt ở tâm thành”.
Ngày tốt nhất để bao sái là ngày 23 tháng Chạp – ngày Tiễn Táo Quân về trời. Quy trình bao sái gồm 4 bước: chuẩn bị mâm lễ và đọc văn khấn xin phép → lau dọn và rút tỉa chân nhang → sắp xếp lại đồ thờ → đọc văn khấn an vị. 3 yếu tố then chốt khi đọc văn khấn là: (1) thái độ trang nghiêm, (2) trang phục chỉnh tề và (3) giọng đọc rõ ràng vừa đủ nghe.
bTaskee thấu hiểu mong muốn trọn vẹn tâm linh của mỗi gia đình nên sẽ cung cấp đầy đủ các bài văn khấn từ lúc xin phép rút chân nhang đến khi an vị, kèm hướng dẫn chọn ngày giờ tốt và những lưu ý để việc bao sái diễn ra trọn vẹn.
Tại Sao Phải Đọc Văn Khấn Trước Khi Dọn Bàn Thờ?
Đọc văn khấn trước khi dọn bàn thờ là nghi thức xin phép thần linh và gia tiên tạm lánh để gia chủ được phép lau dọn. Theo quan niệm tâm linh, bát hương là “ngôi nhà” của thần linh, do đó việc động chạm không xin phép đồng nghĩa với kinh động, tán lộc.
Trong tâm linh, hành vi di chuyển, xê dịch hoặc rút bớt chân nhang mà không qua nghi thức thưa gửi được gọi là “động bát hương”. Điều này rất dễ gây kinh động đến bề trên, dẫn đến việc “tán lộc” hoặc gia đạo bất an trong năm mới. Ngược lại, “bao sái” là từ ngữ trang trọng để chỉ việc tắm gội, lau dọn bàn thờ vào dịp cuối năm (thường bắt đầu từ sau ngày 23 tháng Chạp).
Xét về cơ chế tâm linh, nghi thức này (bao sái) tuân theo một chuỗi logic chặt chẽ là:
Văn khấn → Thần linh biết → Tạm lánh → Gia chủ được phép dọn → Khấn an vị → Thần linh quay về.
Đây là cách người Việt thể hiện chữ Hiếu với tổ tiên và chữ Lễ với thần linh. Khi xin phép đàng hoàng, gia chủ mới có thể yên tâm lau dọn mà không lo phạm húy.
Lễ Vật Cúng Bao Sái Bàn Thờ Gồm Những Gì?
Mâm lễ cúng bao sái gồm 3 phần chính: (1) lễ mặn gồm xôi, thịt luộc; (2) lễ ngọt gồm trái cây, bánh kẹo; và (3) lễ cúng gồm hương, hoa, rượu, nước. Nguyên tắc “Tùy tiền biện lễ, cốt ở tâm thành”, nghĩa là gia chủ không cần chuẩn bị cầu kỳ như mâm cỗ Tất niên.
Bảng dưới đây liệt kê chi tiết các lễ vật cần chuẩn bị cho nghi thức bao sái bàn thờ:
| Loại Lễ | Chi Tiết Lễ Vật | Số Lượng/Ghi Chú |
| Lễ mặn | Xôi, thịt luộc (hoặc gà luộc) | 1 đĩa xôi nhỏ, 1 miếng thịt |
| Lễ ngọt | Trái cây tươi, bánh kẹo | 1 đĩa 5 loại quả, bánh tùy ý |
| Lễ cúng | Hương, hoa tươi, rượu, nước sạch, trầu cau | 3 nén hương, 1 bình hoa, 3 chén rượu, 1 chén nước |
| Vàng mã (tùy chọn) | Tiền vàng, quần áo giấy | Theo phong tục địa phương |
Sự tinh khiết của lễ vật và lòng thành kính mới là yếu tố then chốt. Mâm lễ không nhất thiết phải tốn kém, một chén nước sạch và nén hương thơm đôi khi còn quý giá hơn mâm cao cỗ đầy nhưng thiếu đi sự trang nghiêm.
Các Bài Văn Khấn Dọn Bàn Thờ Ngày Tết Chuẩn Xác Nhất
Nghi thức bao sái bàn thờ cần 2 bài văn khấn: bài xin bao sái (đọc trước khi dọn) và bài an vị (đọc sau khi dọn xong). Cấu trúc chung của văn khấn gồm 4 phần: Kính lạy ai → Lý do → Xin phép làm gì → Cầu xin điều gì.
Bài Văn Khấn Xin Bao Sái, Rút Tỉa Chân Nhang (Trước Khi Dọn)
Bài văn khấn xin bao sái được đọc sau khi bày lễ vật và thắp 3 nén hương, trước khi bắt đầu lau dọn bàn thờ. Nội dung khấn gồm 4 phần: Kính lạy thần linh/gia tiên → Thông báo ngày tháng → Xin phép bao sái/rút chân nhang → Cầu xin chứng giám.
Nam mô a di Đà Phật! (Lặp lại 3 lần, vái lạy 3 vái)
Con lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần
Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy Cửu huyền thất tổ, Hội đồng bà cô, Hội đồng ông mãnh, Gia tiên, Chư vị hương linh dòng họ………
Tín chủ (chúng) con là:……………………………………..Tuổi…Đại diện cho toàn gia (tên, tuổi hoặc năm sinh những người trong nhà)
Ngụ tại:…………………………………….……………………
Hôm nay là ngày…… tháng…… năm…. (Âm lịch / Dương lịch / Tiết khí), tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân, trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Tín chủ chúng con có lời thưa rằng: Nay được ngày lành, tháng tốt, Tín chủ con xin phép được sái tịnh để cho bàn thờ được trang nghiêm thanh tịnh.
Cúi xin Chư vị Tôn thần, Cửu huyền thất tổ, Hội đồng bà cô, Hội đồng ông mãnh, Gia tiên, Chư vị hương linh dòng họ…. Mong các vị tạm ẩn, tạm lánh, độ cho cho con lau dọn được khang trang mỹ hảo, cho hương án được an chính vị, cho âm phần được an yên, cho gia cư được lạc thổ. Cho cung tài không động, cung lộc không hao.
Chúng con người trần mắt thịt, tội lỗi đầy thân, chỉ biết kính cẩn tâm thành nếu có gì si mê lầm lỡ kính xin được tha thứ bỏ quá đại xá cho.
Nam mô a di Đà Phật! (Lặp lại 3 lần, vái lạy 3 vái)
Sau khi đọc xong, gia chủ nên chờ hương cháy quá 2/3 (khoảng 15-20 phút với hương thông thường) mới bắt đầu dọn dẹp. Đây là thời gian để thần linh, gia tiên “nhận” được lời thưa gửi và tạm lánh theo yêu cầu.
Bài Văn Khấn An Vị Bát Hương (Sau Khi Dọn Xong)
Bài văn khấn an vị được đọc sau khi đã lau dọn sạch sẽ và đặt tất cả đồ thờ về vị trí cũ. Mục đích là mời thần linh và gia tiên quay về ngự tại bát hương, chứng giám lòng thành, phù hộ năm mới.
Nam mô a di Đà Phật! (Lặp lại 3 lần, vái lạy 3 vái)
Con lạy chín phương Trời, mười Phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân
Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần
Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy Cửu huyền thất tổ, Hội đồng bà cô, Hội đồng ông mãnh, Gia tiên, Chư vị hương linh dòng họ………
Tín chủ (chúng) con là:…………………………………….. Tuổi…Đại diện cho toàn gia (tên, tuổi hoặc năm sinh những người trong nhà)
Ngụ tại:…………………………………….……………………
Hôm nay là ngày…… tháng…… năm…. (Âm lịch / Dương lịch / Tiết khí), tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân, trà quả, đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Tín chủ chúng con có lời thưa rằng: Nay được ngày lành, tháng tốt, Tín chủ con chọn được thời khắc hoan hỷ để sái tịnh lại hương án cho bàn thờ được trang nghiêm thanh tịnh.
Nay việc đương đã tròn, Cung thỉnh Chư vị Tôn thần, Cửu huyền thất tổ, Hội đồng bà cô, Hội đồng ông mãnh, Gia tiên, Chư vị hương linh dòng họ…. hồi vị hương án cho con được tiếp tục phát tâm thờ phụng.
Xin các vị các Ngài độ cho tấm lòng thành, phù cho gia chủ con được an bình, thuận lợi, cuộc sống duyên lành mang tới, duyên dữ mang di. Tài lộc đủ đầy, việc đương thăng tiến. Tâm trần con có, Lễ trần con dâng, Nếu âm điều con có thiếu sót, kính xin được tha thứ, chở che.
Mong các vị các Ngài linh thiêng giáng hạ, Chúng con xin kính thành cẩn cáo.
Nam mô a di Đà Phật! (Lặp lại 3 lần, vái lạy 3 vái)
Sau khi đọc xong, thắp tuần hương mới (1-3 nén). Đợi hương tàn, hóa vàng mã (nếu có). Xong lễ – nghi thức bao sái hoàn tất.
Nếu Nhà Có Bàn Thờ Thần Tài/Thổ Địa Thì Văn Khấn Có Khác Không?
Có, bàn thờ Thần Tài/Thổ Địa cần sử dụng bài văn khấn riêng vì đây là bàn thờ độc lập với bàn gia tiên. Sự khác biệt chính nằm ở nội dung cầu nguyện:
Văn khấn Thần Tài thường tập trung xin tài lộc, may mắn trong kinh doanh, buôn bán; trong khi văn khấn gia tiên thiên về cầu đạo hiếu, sự bình an và sức khỏe cho gia đình.
Trong trường hợp nhà có cả hai bàn thờ, gia chủ cần thực hiện nghi thức bao sái riêng biệt cho từng nơi, tuyệt đối không gộp chung. Thứ tự thực hiện ưu tiên theo cấp bậc: Bàn thờ Phật (nếu có) → Bàn thờ Thần Tài/Thổ Địa → Bàn thờ gia tiên.
Để xem thêm về cách dọn dẹp bàn thờ Thần Tài, tham khảo:
Quy Trình Thực Hiện Nghi Lễ Bao Sái Từ Đầu Đến Cuối
Quy trình bao sái bàn thờ gồm 4 bước: (1) Chuẩn bị mâm lễ và đọc văn khấn xin phép → (2) Lau dọn và rút tỉa chân nhang → (3) Sắp xếp lại đồ thờ → (4) Đọc văn khấn an vị. Toàn bộ quy trình mất khoảng 45-90 phút tùy quy mô bàn thờ.
Dưới đây là 4 bước thực hiện nghi lễ bao sái đầy đủ:
Bước 1: Chuẩn bị mâm lễ và đọc văn khấn xin phép
Bày mâm lễ đã chuẩn bị lên bàn thờ. Thắp 3 nén hương. Đọc văn khấn xin bao sái như hướng dẫn ở trên. Chờ hương cháy quá 2/3 (15-20 phút) mới bắt đầu dọn dẹp.
Bước 2: Tiến hành lau dọn và rút tỉa chân nhang
Đây là bước quan trọng nhất về mặt kỹ thuật. Nguyên tắc “bất di bất dịch” là hạn chế tối đa việc di chuyển bát hương, trừ trường hợp bắt buộc phải bốc lại bát hương mới.
Khi rút chân nhang, gia chủ dùng tay giữ chặt bát hương, tay kia rút nhẹ nhàng từng chân, chỉ để lại số lẻ (3, 5, 7, 9 chân) đẹp nhất. Dùng nước thảo mộc (như nước ngũ vị, rượu gừng) hoặc nước ấm sạch và khăn mới để lau bát hương và các đồ thờ cúng khác.
Chi tiết kỹ thuật lau và thao tác chuẩn, tham khảo bài viết:
Bước 3: Sắp xếp lại đồ thờ (An vị)
Sau khi lau khô, đặt bát hương (nếu có di chuyển), bình hoa, chân nến, bài vị và các vật phẩm thờ cúng khác về đúng vị trí cũ. Gia chủ cần quan sát để đảm bảo sự cân đối, hài hòa và trang nghiêm của không gian thờ tự.
Bước 4: Đọc văn khấn tạ lễ an vị
Khi mọi thứ đã đâu vào đấy, gia chủ thắp tuần hương mới và đọc bài “Văn khấn an vị bát hương”. Đợi tuần hương này tàn hết, gia chủ tiến hành hóa vàng mã. Lúc này, nghi thức bao sái chính thức hoàn thành.
Cách Chọn Ngày Giờ Tốt Để Đọc Văn Khấn & Bao Sái
Ngày tốt nhất để bao sái bàn thờ là ngày 23 tháng Chạp – ngày Tiễn Táo Quân về trời, theo phong tục dân gian Việt Nam. Nếu không thể làm ngày 23, gia chủ có thể chọn các ngày chẵn (24, 26, 28) hoặc ngày cuối (29, 30 tháng Chạp), miễn hoàn thành trước Giao Thừa.
Theo lịch vạn niên truyền thống, các khung giờ Hoàng đạo phổ biến được coi là tốt cho việc bao sái là:
| Khung Giờ | Thời Gian | Ghi Chú |
| Giờ Thìn | 07:00 – 09:00 | Thích hợp cho hầu hết các tuổi |
| Giờ Tỵ | 09:00 – 11:00 | Khung giờ phổ biến nhất |
| Giờ Mùi | 13:00 – 15:00 | Buổi chiều tốt cho người bận sáng |
Người bận rộn có thể thực hiện bất kỳ ngày nào từ 20 – 30 tháng Chạp, miễn hoàn thành trước Giao thừa. Tránh giờ Hắc đạo – gia chủ nên tra lịch cụ thể từng ngày để xác định chính xác.
Những Điều Cần Lưu Ý Khi Đọc Văn Khấn Bao Sái
Để nghi thức diễn ra suôn sẻ và linh nghiệm, 3 yếu tố then chốt khi đọc văn khấn bao sái gồm: (1) thái độ trang nghiêm, (2) trang phục chỉnh tề và (3) giọng đọc rõ ràng vừa đủ nghe. Nếu nhà có nhiều bàn thờ, gia chủ cần tuân thủ thứ tự ưu tiên để tránh phạm thượng.
Dưới đây là chi tiết từng lưu ý:
- Thái độ trang nghiêm: Tâm phải tịnh. Khi đang đọc văn khấn, gia chủ tuyệt đối không vừa khấn vừa nói chuyện riêng với người xung quanh hoặc nhìn điện thoại. Hãy tập trung vào lời khấn, hình dung như mình đang trực tiếp thưa gửi với thần linh, tổ tiên.
- Trang phục chỉnh tề: Gia chủ cần ăn mặc chỉnh tề, quần dài, áo kín đáo (tránh mặc đồ ngủ, áo ba lỗ, quần đùi). Không nhất thiết phải mặc âu phục quá trang trọng (vest), nhưng trang phục phải sạch sẽ, thể hiện sự tôn kính với bề trên.
- Giọng đọc rõ ràng: Đọc vừa đủ nghe, rõ ràng từng chữ. Không cần gào to, song cũng không lí nhí không thành tiếng. Giọng đọc bình tĩnh, chậm rãi giúp gia chủ tập trung vào ý nghĩa lời khấn.
- Thứ tự ưu tiên: Nếu nhà có nhiều bàn thờ, thực hiện theo thứ tự: Bàn thờ Phật (nếu có) → Ban Thần Tài/Thổ Địa → Bàn gia tiên. Mỗi bàn cần nghi thức riêng – tuyệt đối không khấn chung một bài cho tất cả.
Để Việc Dọn Nhà Đón Tết Trở Nên Thảnh Thơi Hơn
Việc bao sái bàn thờ cần sự tỉ mỉ và tự tay gia chủ thực hiện để trọn đạo hiếu – đây là nghi thức tâm linh không thể nhờ người ngoài. Tuy nhiên, các hạng mục vệ sinh khác như giặt sofa, lau kính, chà sàn, vệ sinh máy lạnh hoàn toàn có thể san sẻ.
bTaskee cung cấp hệ sinh thái dịch vụ tiện ích gia đình tại hơn 19 tỉnh thành. Đội ngũ Tasker được đào tạo qua quy trình 4 giai đoạn chuẩn hóa, sẵn sàng hỗ trợ gia đình bạn dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng trước Tết. Bạn chỉ cần tập trung vào nghi thức tâm linh, phần còn lại để bTaskee lo.
Tham khảo thêm:
** Lưu ý: Thông tin chỉ mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Văn Khấn Bao Sái Bàn Thờ
- Văn khấn dọn bàn thờ ngày tết được đọc vào lúc nào?
Văn khấn dọn bàn thờ ngày Tết được đọc vào 2 thời điểm: lần 1 trước khi bắt đầu động chạm đồ thờ (bài xin bao sái), lần 2 sau khi dọn xong và đặt lại đồ thờ về vị trí cũ (bài an vị). Không đọc văn khấn trong lúc đang dọn dẹp.
- Ai là người nên đọc văn khấn dọn bàn thờ trong gia đình?
Người đại diện gia đình (thường là gia chủ – chủ nhà nam hoặc nữ) là người đọc văn khấn. Không bắt buộc phải là nam giới. Bất kỳ thành viên trưởng thành nào hiểu rõ nghi thức và giữ thái độ trang nghiêm đều có thể thực hiện.
- Làm thế nào để đọc văn khấn dễ thuộc, dễ nhớ?
Có 3 cách giúp bạn đọc văn khấn trôi chảy: (1) Đọc nhẩm trước vài lần để quen mặt chữ và nội dung; (2) In ra giấy hoặc mở trên điện thoại để cầm đọc trực tiếp; (3) Hiểu ý nghĩa từng phần (Lạy ai -> Xin gì) thay vì học thuộc lòng máy móc. Quan trọng nhất vẫn là lòng thành, sự ấp úng đôi chút do hồi hộp không đáng trách bằng việc đọc trôi chảy nhưng tâm không tịnh.
- Gia chủ có thể in văn khấn ra giấy để đọc được không?
Có, hoàn toàn được phép in văn khấn ra giấy hoặc chép tay để đọc theo. Việc này giúp gia chủ tránh quên lời, giữ được sự mạch lạc của bài cúng. Miễn là gia chủ giữ thái độ trang nghiêm, đọc rõ ràng và không coi đó là hành động qua loa. Tờ giấy văn khấn sau khi cúng xong có thể hóa cùng vàng mã.
- Sau khi đọc văn khấn xong thì bao lâu mới được bắt đầu dọn?
Gia chủ nên chờ hương cháy quá 2/3 (khoảng 15-20 phút với hương thông thường) trước khi bắt đầu dọn dẹp. Đây là thời gian để thần linh, gia tiên “nhận” được lời thưa gửi và tạm lánh theo yêu cầu.
- Đọc văn khấn có bắt buộc phải đúng từng chữ không?
Không bắt buộc phải đọc đúng từng chữ một cách máy móc. Điều then chốt là gia chủ truyền đạt đủ ý nghĩa: kính lạy ai, xin phép làm gì, cầu xin điều gì. Có thể điều chỉnh từ ngữ cho phù hợp với vùng miền hoặc thói quen gia đình, miễn là giữ được sự trang trọng.
Nếu bạn quan tâm đến việc dọn dẹp, tham khảo bài viết: Cách Dọn Nhà Đón Tết Hiệu Quả Chuẩn Chuyên Gia 10 Năm bTaskee - Nhà chung cư bàn thờ nhỏ có cần chuẩn bị mâm lễ lớn không?
Không cần thiết, mâm lễ nên tương xứng với quy mô bàn thờ và điều kiện gia đình. Với bàn thờ treo tường hoặc không gian nhỏ ở chung cư, mâm lễ tối giản gồm hương, hoa tươi, 1 đĩa trái cây sạch và 1 chén nước là đủ. Hãy nhớ nguyên tắc “Cốt ở tâm thành”, sự thành tâm quan trọng hơn mâm cao cỗ đầy.
Tạm Kết
Văn khấn dọn bàn thờ ngày Tết và nghi thức bao sái là một phần thiết yếu trong việc chuẩn bị nhà cửa đón Tết của nhiều gia đình, thể hiện lòng thành kính với thần linh và tổ tiên.
Nếu không thực hiện đúng nghi thức, theo quan niệm tâm linh, gia chủ có thể gây kinh động tán lộc. Ngược lại, hoàn thành nghi thức trọn vẹn sẽ mang lại sự bình an, hanh thông cho năm mới.
bTaskee chúc gia đình bạn một năm mới an khang, thịnh vượng!
